naftalindergisi@gmail.com

Eşitlik Üzerine Kısa Notlar

Kant’a göre eşitlik, kimsenin bir başkasının amacına araç olmaması anlamına gelir. Aydınlanma Çağı’nın düşüncelerini izleyen okulların toplumcu düşünürleri, eşitliği, sömürünün kaldırılması, kişinin ne “insan”ca ne de “vahşi”ce kullanılmaması olarak tanımlıyorlardı. Eşitsizlik görüşleri ise şöyle: Tocqueville’e göre demokrasilerde çoğunluğun azınlığa üstünlüğü nedeniyle eşitsizlik doğabilir. Hinduizm inanç sistemi eşitsizliğin doğal ve meşru olduğunu kabul eder. Darwin’e göre de eşitsizlik doğaldır. Doğal seleksiyon ile güçlü olan ayakta kalır. Doğanın tabiatı gereği zayıflar elenirken güçlüler yaşamaya devam ederler.

Erich Fromm’a göre çağımız anamalcı toplumunda eşitliğin anlamı da değişmiştir. Eşitlik denildiğinde otomatların, bireyselliğini yitirmiş kişilerin eşitliği anlaşılmakta. Günümüzde, eşitlik bir olmaktan çok “aynı olmak” anlamına gelmektedir. Bu soyutlamaların; aynı işte çalışan, aynı biçimde eğlenen, aynı gazeteleri okuyan, aynı duygu ve düşüncelere sahip kişilerin aynılığıdır.

Kadın eşitliğinin bedeli şu olmuştur: Kadınla erkek eşittir, çünkü artık birbirlerinden farklı değillerdir. Aydınlanma Felsefesi’nin bir önermesi olan “ruhun cinsiyeti yoktur” fikri giderek gerçeklik kazanmıştır. Cinsler arası kutuplaşma yok olurken, buna dayanan cinsiyete dayalı sevgi de giderek yok olmaktadır. Yani başka başka cinslerin eşit kişileri olmaları gerekirken, erkekle kadın birbirinin aynı olup çıkmışlardır.

Çağdaş toplum, bireysel olmayan eşitlik düşüncesini iyiden iyiye benimsemektedir, çünkü toplumun aradığı da zaten sürtüşmeden, toplu olarak çalışabilecek, birbirinin aynı insan atomlarıdır. Topluma uyum sağlama gerekliliği düşüncesi tektipleşmeyi doğurur. Buna hizmet eden insanın toplumdan soyutlanma, yalnızlaştırılma kaygısıdır.

Kaynaklar

Bryan Turner, Eşitlik, çev. Bahadır Sina Şener, Dost Kitabevi Yayınları, 2007, Ankara.

Erich Fromm, Sevme Sanatı, çev. Yurdanur Salman, Payel Yayınları, 1995, İstanbul.

Zehra İrem Yıldız

zehrairemyildiz@yahoo.com

Benzer Yazılar

Araç çubuğuna atla